Chuyển đến nội dung

Viết bằng văn phong học thuật

  • Bài 13/20
  • 6 phút đọc
  • Dùng được trên gói Miễn phí

Trong bài này, bạn sẽ

  • Nhận ra lối viết tắt, từ thừa và động từ mơ hồ trong bản nháp của bạn
  • Rào đón một nhận định đúng mức bằng chứng cho phép, không hơn
  • Đưa một phần về văn phong học thuật bằng danh sách kiểm tra và một lần viết lại

Văn phong học thuật trang trọng, chính xác và thận trọng: không viết tắt, không dùng tiếng lóng, động từ nói đúng điều một nghiên cứu đã làm, và nhận định được rào đón đúng mức bằng chứng đòi hỏi. Trước hết, hãy rà một phần với danh sách kiểm tra. Trong Papero, chọn một đoạn vẫn còn nghe như văn nói, nhấn Viết lại, mở Đổi giọng văn và chọn Học thuật, rồi đọc phiên bản mới trước khi nhấn Chấp nhận.

Trang trọng không có nghĩa là phức tạp

Văn phong là mức độ trang trọng của lời văn. "Nhựa nhiều quá thì cá ko lớn nổi" là cách bạn nói với bạn bè. "Cá non phơi nhiễm vi nhựa ở nồng độ cao sinh trưởng chậm hơn" là cách một bài báo nói. Hãy bỏ lối viết tắt kiểu nhắn tin (ko, đc), tiếng lóng và những từ mơ hồ như "cả đống", "mấy thứ" hay "thực sự là". Cắt những câu mở đầu thừa như "Điều quan trọng cần lưu ý là". Từ ngữ cầu kỳ chỉ để nghe cho sang không giúp gì: "dùng" cũng học thuật không kém "sử dụng".

Hãy chọn động từ nói rõ việc đã làm. "Nghiên cứu đã xem xét cá" là mơ hồ. "Nghiên cứu đã đo mức sinh trưởng của 200 cá chép non" cho người đọc biết điều gì đã diễn ra. Động từ dẫn nguồn cũng mang sức nặng: một nghiên cứu cho thấy, gợi ý hay khẳng định, và mỗi động từ cho người đọc biết bạn tin nó đến mức nào.

Rào đón (hedging) là nêu một nhận định với mức độ chắc chắn mà bằng chứng hỗ trợ. Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hỗ trợ cho "vi nhựa có thể làm giảm sinh trưởng ở cá non", chứ không phải "vi nhựa giết chết cá". Nhưng một bài báo rào đón mọi thứ sẽ nghe thiếu tự tin. "Điều này có lẽ có thể gợi ý" nói cùng một điều ba lần. Hãy rào đón một lần, ở chỗ thực sự có nghi vấn.

Ngôi thứ nhất tùy thuộc vào lĩnh vực và ngôn ngữ bạn viết. Với bài viết bằng tiếng Anh, APA 7 và nhiều tạp chí khoa học chấp nhận "we measured" hay "I argue" cho những gì bạn đã làm và quyết định, trong khi một số khoa vẫn muốn dùng thể bị động ở phần phương pháp. Bài viết học thuật tiếng Việt thường dùng "chúng tôi" hoặc lối nói khách quan như "nghiên cứu này". Hãy xem quy định của khoa, và đừng bao giờ viết "tôi cảm thấy" thay cho bằng chứng.

Các dòng để sao chép

  • Danh sách kiểm tra cho một phầnKhông viết tắt kiểu nhắn tin (ko, đc, vs). Không dùng khẩu ngữ (cả đống, cực kỳ, kiểu như, mấy thứ). Không có câu mở đầu thừa (Điều quan trọng cần lưu ý là, Trong thế giới ngày nay). Động từ nói rõ việc đã làm (đo, so sánh, báo cáo). Mỗi chỗ rào đón khớp với bằng chứng của nó. Chỉ dùng ngôi thứ nhất ở chỗ lĩnh vực của tôi dùng.
  • TrướcCó cả đống nghiên cứu về nhựa trong cá rồi và rõ ràng là chuyện này nghiêm trọng cực kỳ, ko đùa được.
  • SauNhiều nghiên cứu đã khảo sát vi nhựa ở cá nước ngọt, và phần lớn ghi nhận tác động lên khả năng ăn mồi hoặc sự sinh trưởng (Tác giả và c.s., năm; Tác giả, năm).
  • Các cách rào đón để lựa chọnNhững kết quả này gợi ý rằng ... / Một cách giải thích có thể là ... / Trong mẫu này, ... có liên quan đến ... / Bằng chứng hiện có mới chỉ giới hạn ở ...

Trong Papero

Thiết lập trong Papero

Dùng được trên gói Miễn phí. Một lần viết lại chỉ được tính vào hạn mức của bạn khi bạn nhấn Chấp nhận, và danh sách Viết lại cho biết bạn còn bao nhiêu lượt.

  1. Đọc một phần với danh sách kiểm tra ở trên bên cạnh, và tự sửa trước những gì bạn sửa được.
  2. Để tìm lối viết tắt, nhấn Ctrl+F, trên Mac là Cmd+F, hoặc mở Tùy chọn tài liệu và chọn Tìm và thay thế, rồi tìm "ko". Làm tương tự với "đc", "cực kỳ" và "kiểu như".
  3. Chọn một đoạn vẫn còn nghe như văn nói và nhấn Viết lại trong menu nhỏ, hoặc nhấn Ctrl+J.
  4. Dưới Thay đổi, mở Đổi giọng văn và chọn Học thuật. Viết học thuật hơn dưới Cải thiện là cách còn lại: nó tăng độ trang trọng và giữ độ dài tương tự.
    Danh sách Đổi giọng văn trong menu Viết lại, với Học thuật được khoanh tròn phía trên Súc tích, Dễ hiểu và Thuyết phục.
  5. Đọc phiên bản mới. Nhấn Chấp nhận nếu nó nói cùng một điều với văn phong tốt hơn, Thử lại để có phiên bản khác, hoặc Loại bỏ để giữ bản của bạn.
  6. Với một nhận định mạnh hơn bằng chứng của nó, hãy chọn nhận định đó và chọn Diễn đạt thận trọng hơn dưới Lập luận. Đối chiếu kết quả với nguồn: một phát hiện chắc chắn thì nên giữ chắc chắn.

Thực hành

Nhiệm vụ của bạn

  1. Chọn một phần và đọc nó theo danh sách kiểm tra, tự sửa lối viết tắt, từ thừa và động từ mơ hồ.
  2. Viết lại một đoạn vẫn còn nghe như văn nói bằng Đổi giọng văn và Học thuật, và chỉ giữ những gì bạn đồng ý.
  3. Đọc từng chỗ rào đón trong phần đó và chỉ giữ lại ở nơi bằng chứng đòi hỏi.

Bạn hoàn thành khi Tìm không cho kết quả nào với "ko", "đc", "cực kỳ" hay "kiểu như" trong phần đó, và bạn nói được vì sao từng chỗ rào đón trong đó có mặt ở đấy.

Lỗi thường gặp

  • Dùng từ cầu kỳ cho sangTrang trọng không phải là khoa trương. Một câu rõ ràng với từ ngữ giản dị, chính xác đọc lên học thuật hơn một câu được độn chữ.
  • Rào đón mọi thứ"Có lẽ có thể gợi ý" nghe như không chắc chắn về bất cứ điều gì. Hãy giữ một chỗ rào đón, ở nơi thực sự có nghi vấn.
  • Chấp nhận một bản viết lại làm thay đổi nhận địnhMột bản viết lại theo hướng trang trọng có thể khiến nhận định chắc hơn hoặc nhẹ hơn so với nguồn. Hãy đối chiếu với nguồn trước khi nhấn Chấp nhận.

Ý chính

  • Trang trọng, chính xác, thận trọng: không viết tắt, động từ chính xác, rào đón trung thực.
  • Rào đón đúng mức bằng chứng đòi hỏi, không hơn.
  • Ngôi thứ nhất theo lĩnh vực và quy định của khoa bạn.

Bài tiếp theo · Bài 14/20 · 6 phút

Trích nguyên văn một nguồn với cụm dẫn nguồn và số trang

Một đoạn trích ngắn, có cụm dẫn nguồn và trích dẫn kèm số trang

Đánh dấu đã xong và tiếp tục

Tìm hiểu thêm

Câu hỏi

Tôi có thể dùng "tôi" hoặc "chúng tôi" trong bài báo khoa học không?

Thường là có, tùy lĩnh vực và ngôn ngữ bạn viết. Với bài viết bằng tiếng Anh, APA 7 và nhiều tạp chí khoa học tự nhiên và khoa học xã hội chấp nhận "we measured" hay "I argue" cho những gì bạn đã làm và quyết định, dù một số khoa vẫn chuộng thể bị động ở phần phương pháp. Bài viết học thuật tiếng Việt thường dùng "chúng tôi" hoặc lối nói khách quan như "nghiên cứu này". Hãy theo cẩm nang văn phong và quy định của khoa, và đừng bao giờ viết "tôi cảm thấy" thay cho bằng chứng.

Rào đón trong viết học thuật là gì?

Rào đón là nêu một nhận định với mức độ chắc chắn mà bằng chứng hỗ trợ, bằng những từ như có thể, gợi ý, nhiều khả năng hoặc trong mẫu này. Một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hỗ trợ cho "có thể làm giảm sinh trưởng", chứ không phải "làm giảm sinh trưởng". Rào đón quá nhiều khiến bài viết nghe thiếu tự tin, nên hãy dùng ở chỗ thực sự có nghi vấn.

Có được dùng khẩu ngữ trong bài viết học thuật không?

Phần lớn văn phong học thuật tránh khẩu ngữ trong bài viết trang trọng: hãy viết "nhiều" hoặc một con số cụ thể thay cho "cả đống", và viết đầy đủ "không", "được" thay cho "ko", "đc". Một số lĩnh vực và tạp chí thoải mái hơn với khẩu ngữ, nhất là trong bài viết mang tính suy ngẫm, nên hãy xem hướng dẫn bạn được giao.

Papero có kiểm tra được văn phong của cả một phần không?

Có. Mục kiểm tra Giọng văn trong thẻ Rà soát gợi ý các bản viết lại theo hướng Học thuật, Súc tích, Dễ hiểu hoặc Thuyết phục cho một phần hoặc cả tài liệu, và bạn áp dụng những gợi ý bạn đồng ý. Mỗi lần kiểm tra dùng một lượt rà soát trong hạn mức hằng tháng, nên trên gói Miễn phí hãy để dành lượt rà soát cho ba bước kiểm tra trong mô-đun cuối. Việc viết lại một đoạn đã chọn chỉ được tính khi bạn chấp nhận.

Làm nhiệm vụ ngay trong lúc đọc

Mỗi bài học kết thúc bằng một nhiệm vụ trong Papero. Một tài khoản miễn phí là đủ cho cả hai mươi bài.