Kiểu Harvard là gì?
Kiểu Harvard là một hệ thống trích dẫn tác giả-năm: trong văn bản, bạn ghi họ của tác giả và năm xuất bản, còn thông tin đầy đủ được đưa vào danh mục tài liệu tham khảo xếp theo thứ tự chữ cái ở cuối bài. Kiểu này đặc biệt phổ biến ở các trường đại học của Vương quốc Anh và Úc, trong ngành kinh doanh, khoa học xã hội và khoa học nhân văn. Tên gọi bắt nguồn từ nhà động vật học Edward Laurens Mark của Đại học Harvard, người đã dùng cách trích dẫn tác giả-năm trong một bài báo năm 1881.
Không có một kiểu Harvard duy nhất
Khác với APA hay MLA, Harvard không có cẩm nang chính thức. Mỗi trường đại học công bố phiên bản riêng, thường dựa trên cuốn hướng dẫn Cite Them Right, và các phiên bản này khác nhau ở những chi tiết như dấu phẩy và dấu ngoặc. Một số phiên bản của các trường bỏ dấu phẩy trước năm, viết thành (Johnson 2020). Hãy luôn làm theo hướng dẫn Harvard của chính cơ sở đào tạo của bạn.
Ví dụ về trích dẫn trong văn bản
- Dạng tường thuật: Theo Johnson (2020), chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.
- Dạng trong ngoặc đơn: Chuỗi cung ứng toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng (Johnson, 2020).
- Kèm số trang: (Johnson, 2020, p. 45) cho một đoạn trích nguyên văn.
- Hai tác giả: (Patel và Moreno, 2021); ba tác giả: (Nguyen, Hall và Osei, 2019); từ bốn tác giả trở lên: (Nguyen et al., 2019).
Xem thêm về hai dạng này ở trích dẫn trong văn bản và trích dẫn trong ngoặc đơn.
Ví dụ về danh mục tài liệu tham khảo
Sách: Johnson, M. (2020) Global trade and logistics. London: Routledge.
Bài báo tạp chí: Patel, R. và Moreno, L. (2021) 'Remote work and wellbeing', Journal of Workplace Studies, 8(2), pp. 45-60. Available at: https://doi.org/10.1000/xyz123.
Trang web: Office for National Statistics (2023) Labour market overview. Available at: [URL] (Accessed: 3 March 2025).
Đây là các ví dụ hư cấu theo mẫu phổ biến của Cite Them Right.
APA có giống Harvard không?
Không, dù cả hai đều theo kiểu tác giả-năm và trông gần như giống hệt nhau trong văn bản: Harvard viết (Patel và Moreno, 2021), APA viết (Patel & Moreno, 2021). APA dùng “et al.” từ ba tác giả trở lên; Harvard theo Cite Them Right ghi tên đến ba tác giả. Khác biệt lớn hơn nằm ở danh mục tài liệu tham khảo: APA đặt dấu chấm sau năm trong ngoặc đơn, bỏ nơi xuất bản và ghi DOI dưới dạng một liên kết thông thường, còn Harvard không đặt dấu chấm sau năm, giữ nơi xuất bản cho sách và dùng “Available at:”. APA cũng có một cẩm nang chính thức duy nhất. Nếu môn học yêu cầu Harvard, đừng nộp bài theo APA.
Đặc điểm chính của kiểu Harvard
- Định dạng tác giả-năm: trích dẫn ít làm gián đoạn mạch văn.
- Danh mục tài liệu tham khảo xếp theo chữ cái: sắp theo họ của tác giả.
- Ngày truy cập: nhiều phiên bản yêu cầu ghi thời điểm bạn xem một nguồn trực tuyến.
Thực hành tốt khi trích dẫn theo kiểu Harvard
- Dùng hướng dẫn Harvard của chính trường bạn và giữ nhất quán.
- In nghiêng tên sách và tên tạp chí, không in nghiêng nhan đề bài báo.
- Một công cụ tạo trích dẫn có thể định dạng tài liệu tham khảo theo Harvard; hãy kiểm tra xem phiên bản nó dùng có khớp với hướng dẫn của bạn không.
Công cụ miễn phí: Công cụ tạo trích dẫn từ DOI
Trường hợp sử dụng: Tìm nguồn cho mọi nhận định ngay khi viết