Nghiên cứu thực nghiệm là gì?
Nghiên cứu thực nghiệm trả lời câu hỏi bằng cách thu thập và phân tích dữ liệu từ thế giới thực, qua quan sát, đo lường, thí nghiệm, khảo sát hoặc phỏng vấn, thay vì chỉ dựa vào lập luận hay lý thuyết. Kết luận của nó dựa trên bằng chứng thực nghiệm mà người khác có thể kiểm tra. Trong tiếng Anh, các tên gọi khác là “empirical study”, “original research” (nghiên cứu gốc) và, trong nhiều hướng dẫn của thư viện, “primary research” (nghiên cứu sơ cấp).
Vì sao gọi là thực nghiệm?
“Thực nghiệm” nghĩa là dựa trên kinh nghiệm hoặc quan sát. Một nghiên cứu được coi là thực nghiệm khi các nhận định của nó được kiểm chứng bằng dữ liệu thu thập có hệ thống, nên về nguyên tắc, kết quả hoàn toàn có thể đã khác đi.
Định tính hay định lượng?
Cả hai. Nghiên cứu định lượng thực nghiệm đo lường và đếm (khảo sát 2.000 cử tri, một thí nghiệm trong phòng thí nghiệm); nghiên cứu định tính thực nghiệm thu thập ngôn từ, hình ảnh và quan sát (phỏng vấn 20 điều dưỡng, một nghiên cứu dân tộc học tại một trường học). Các nghiên cứu phương pháp hỗn hợp làm cả hai.
Chu trình thực nghiệm
Một mô tả kinh điển, của nhà tâm lý học Adriaan de Groot, gồm năm giai đoạn:
- Quan sát: nhận thấy một quy luật hoặc một vấn đề.
- Quy nạp: hình thành một ý tưởng khái quát hoặc khung lý thuyết.
- Diễn dịch: rút ra một dự đoán có thể kiểm chứng.
- Kiểm chứng: thu thập dữ liệu theo một thiết kế nghiên cứu đã hoạch định.
- Đánh giá: nhận định kết quả, từ đó dẫn đến những quan sát mới.
Cách nhận biết một bài báo thực nghiệm
- Bài báo trình bày một nghiên cứu do chính các tác giả thực hiện.
- Bài có phần phương pháp mô tả người tham gia, tài liệu và quy trình.
- Bài trình bày kết quả (bảng, số liệu thống kê, đoạn trích) và thảo luận về chúng.
- Bài thường theo cấu trúc IMRaD: giới thiệu, phương pháp, kết quả, thảo luận.
Bài tổng quan, bài lý thuyết và bài bình luận không phải là nghiên cứu thực nghiệm, dù chúng bàn về các công trình thực nghiệm.
Điểm mạnh và hạn chế
- Điểm mạnh: có thể kiểm chứng, có thể kiểm tra lại, và có khả năng sửa những lý thuyết sai.
- Hạn chế: kết quả phụ thuộc vào việc các biến được đo lường và mẫu được chọn tốt đến đâu, và có thể không đúng trong những bối cảnh khác.
Trường hợp sử dụng: AI hỗ trợ viết bài nghiên cứu