Chuyển đến nội dung

Thể bị động là gì?

Thể bị động là gì, khi nào nên dùng, cách chuyển câu bị động thành câu chủ động, và thể bị động ảnh hưởng thế nào đến độ rõ ràng và giọng văn.

Chia sẻ

Thể bị động là gì?

Ở thể bị động, chủ ngữ của câu chịu tác động của hành động thay vì thực hiện hành động đó: “The samples were analysed.” Người thực hiện hoặc đứng sau “by” (“by two researchers”), hoặc bị lược bỏ. Trong tiếng Anh, thể bị động được tạo bằng một dạng của “be” cộng với quá khứ phân từ. Đối lập với nó là thể chủ động: “Two researchers analysed the samples.”

Cách nhận biết thể bị động

Trong tiếng Anh, hãy tìm “be” (am, is, are, was, were, been, being) đứng trước một quá khứ phân từ (analysed, given, taken). Một phép thử nhanh: nếu bạn có thể thêm “by someone” sau động từ, câu đó là câu bị động. “The survey was distributed (by someone)” là câu bị động; “The survey took ten minutes” thì không.

Dạng bị động ở từng thì (trong tiếng Anh)

  • Hiện tại đơn: The data are analysed
  • Hiện tại tiếp diễn: The data are being analysed
  • Hiện tại hoàn thành: The data have been analysed
  • Quá khứ đơn: The data were analysed
  • Quá khứ tiếp diễn: The data were being analysed
  • Quá khứ hoàn thành: The data had been analysed
  • Tương lai: The data will be analysed
  • Tương lai hoàn thành: The data will have been analysed
  • Với động từ khuyết thiếu: The data can / should / must be analysed

Giữ thì của động từ nhất quán trong một phần, dù ở thể chủ động hay bị động.

Khi nào thể bị động là lựa chọn đúng?

  • Người thực hiện không rõ hoặc không quan trọng: “The manuscript was lost in transit.”
  • Trọng tâm là đối tượng chịu tác động: “The vaccine was approved in 2021.”
  • Các quy trình trong phần phương pháp nghiên cứu: “Samples were stored at -80 °C”, khi việc ai lưu trữ mẫu không quan trọng.
  • Giữ chủ đề ở đầu câu để liên kết với câu trước.

Khi nào nên tránh?

Khi bị lạm dụng, thể bị động che giấu ai đã làm gì, làm câu dài thêm và thường dẫn đến bổ ngữ treo (dangling modifier) (“Using a survey, data were collected”). Các cẩm nang văn phong hiện đại, kể cả APA 7, ưu tiên thể chủ động cho phần lớn các câu.

Lời khuyên

  • Dùng thể bị động một cách có chủ ý, không phải theo thói quen.
  • Nếu một câu bị động khiến người đọc phải hỏi “do ai?”, và câu trả lời quan trọng, hãy viết lại thành câu chủ động.
  • Cắt bỏ những câu bị động không cần thiết là một trong những con đường nhanh nhất dẫn đến tính súc tích.

Trường hợp sử dụng: AI tốt nhất để viết bài luận, vẫn là bài của bạn

Bài nghiên cứu tiếp theo của bạn, với trích dẫn thật.

Mô tả bài nghiên cứu và nhận dàn ý trong một phút. Gói Miễn phí không cần thẻ.