Chú thích hình và bảng là gì?
Chú thích hình và bảng (caption) là nhãn và phần chữ dùng để xác định một hình hoặc bảng: số thứ tự, một tiêu đề hoặc mô tả ngắn, và đôi khi là ghi chú về nguồn hoặc ký hiệu. Một chú thích tốt giúp người đọc hiểu hình mà không phải lục tìm trong văn bản.
Chú thích đặt ở trên hay ở dưới?
Tùy theo kiểu trình bày:
- Kiểu APA 7: với cả hình và bảng, số thứ tự in đậm (Figure 1) và tiêu đề in nghiêng, viết hoa kiểu tiêu đề, đặt phía trên; ghi chú (nếu có) đặt bên dưới.
- Kiểu MLA: hình có nhãn và chú thích phía dưới (Fig. 1); bảng có số và tiêu đề phía trên, nguồn ở bên dưới.
- Chicago: chú thích hình thường đặt dưới hình; tiêu đề bảng đặt trên bảng.
- Tạp chí: phần lớn tạp chí khoa học đặt chú giải hình (figure legend) dưới hình; hãy kiểm tra hướng dẫn dành cho tác giả.
Cách viết chú thích tốt
- Nói hình thể hiện điều gì, không phải nó có ý nghĩa gì: “Điểm nhớ lại trung bình theo điều kiện giấc ngủ”, chứ không phải “Giấc ngủ giúp tăng trí nhớ”.
- Định nghĩa các chữ viết tắt, ký hiệu và thanh sai số (“Thanh sai số thể hiện khoảng tin cậy 95%”).
- Ghi nguồn của bất kỳ hình nào bạn sao chép hoặc chuyển thể, kèm trích dẫn.
- Giữ chú thích ngắn gọn; phần giải thích thêm đưa vào ghi chú.
Ví dụ
APA: Figure 2 / Mean Recall Scores by Sleep Condition (phía trên hình), sau đó là Note. Error bars show standard errors. (phía dưới)
MLA: Fig. 1. Library visits per term, 2019 to 2023. (phía dưới hình)
Cách thêm chú thích trong Word
Chọn hình hoặc bảng, rồi chọn References > Insert Caption. Word tự động đánh số chú thích, nên chúng giữ đúng thứ tự khi bạn thêm hoặc di chuyển hình, và có thể dùng cho danh mục hình cũng như cho tham chiếu chéo. Về bản thân việc đánh số, xem đánh số hình.
Trên web, phần tử tương đương là phần tử HTML <figcaption> bên trong <figure>.
Thực hành tốt
- Đánh số hình và bảng riêng biệt, theo thứ tự xuất hiện lần đầu.
- Nhắc đến mọi hình và bảng trong văn bản.
- Dùng cùng một định dạng chú thích trong toàn bộ tài liệu.
Trường hợp sử dụng: Trợ lý viết luận văn