İçeriğe geç

Akademik yazıda tutarlılık nedir?

Yazıda tutarlılığın ne anlama geldiği ve okurların argümanınızı zahmetsizce izleyebilmesi için fikirler arasında mantıksal bağların nasıl kurulacağı.

Paylaşım

Yazıda tutarlılık nedir?

Tutarlılık, bir metni bir bütün olarak bir arada tutan niteliktir: fikirler mantıklı bir sırayı izler, her cümle ve paragraf öncekine bağlanır ve okur bir noktanın ana argümanla ilişkisini her zaman görebilir. Tutarlı bir metin kolay izlenir; tutarsız bir metin ise bağlantıları okurun kendisinin kurmasını gerektirir.

Tutarlılık ve bağdaşıklık

Tutarlılık bağdaşıklıktan farklıdır: bağdaşıklık, cümleler arasındaki görünür bağların (zamirler, yinelenen anahtar sözcükler, bağlayıcı sözcükler) bütünüdür; tutarlılık ise fikirlerin kendilerinin birlikte anlamlı olup olmadığıdır. Dilbilimciler M.A.K. Halliday ve Ruqaiya Hasan bu yüzeysel bağları Cohesion in English (1976) adlı eserlerinde betimlemiştir. Bir metin bağdaşık olduğu hâlde tutarsız olabilir:

“Geri bildirim önemlidir. Önemli şeyler çoğu zaman pahalıdır. Pahalı üniversiteler uluslararası öğrencileri çeker.” Her cümle bir öncekine bağlanır, ancak paragraf hiçbir yere varmaz.

Tutarlı bir biçimi: “Geri bildirim, öğrencilere en çok onu uygulayabildiklerinde yardımcı olur. Bu yüzden teslimden önce taslak üzerine verilen geri bildirim, bitmiş çalışmaya yapılan yorumlardan daha fazla not artışı sağlar.”

Tutarlılık nasıl sağlanır?

  • Açık bir plan: her bölümün bir rolü olması için bir tez cümlesi ve ana hat çıkarma.
  • Her paragrafta tek fikir; bu fikri bir konu cümlesi duyurur.
  • Önce bilinen, sonra yeni: cümlelere okurun zaten bildiği bilgiyle başlayın, yeni noktayı cümlenin sonuna bırakın.
  • Tutarlı anahtar terimler: aynı şey için “başarı”, “kazanım” ve “sonuçlar” arasında gidip gelmeyin.
  • Yol gösterici ifadeler ve geçiş sözcükleri: “ancak”, “bunun sonucunda”, “ikinci neden”.
  • İlişkili noktalar ve listeler için paralel yapı.

Yazınızın tutarlı olup olmadığını nasıl kontrol edersiniz?

  1. Tersine ana hat: her paragrafı özetleyen birer satır yazın; liste argümanınız gibi okunmalıdır.
  2. Yalnızca konu cümlelerini okuyun: sırayla okunduklarında anlamlı olmalıdırlar.
  3. Bir okurdan ana fikrinizi ve oraya nasıl vardığınızı söylemesini isteyin.
  4. Boşlukları arayın: bağlantıyı bildiğiniz ama yazıya dökmediğiniz yerler.

İkinci bir dilde tutarlılık

İkinci bir dilde yazanlar, metin bağlantılı görünsün diye çoğu zaman çok sayıda bağlayıcı sözcük ekler. Tutarlılık, “dahası” ya da “üstelik” gibi sözcüklerden çok mantıklı sıralamadan ve açık konu cümlelerinden doğar; bu yüzden bu sözcükleri yalnızca ilişkinin adlandırılması gereken yerlerde kullanın.

Tutarlılık için kullanılan diğer sözcükler

Geri bildirimlerde mantıksal akış, açıklık, bütünlük ve iç tutarlılık çoğu zaman aynı anlamda kullanılır. Pek çok disiplinde değerlendirme ölçütleri bir argümanın ne kadar iyi bir arada durduğuna bakar; bu nedenle tutarlılık her araştırma makalesinde ve denemede önemlidir.

Kullanım alanı: Araştırma makalesi yazımı için yapay zekâ

Bir sonraki makaleniz, gerçek atıflarla.

Makalenizi anlatın, bir dakikada ana hattınızı alın. Ücretsiz plan için kart gerekmez.