Cơ sở dữ liệu đã qua phản biện đồng cấp là gì?
Cơ sở dữ liệu đã qua phản biện đồng cấp là một cơ sở dữ liệu nghiên cứu chủ yếu lập chỉ mục các bài báo từ những tạp chí có phản biện đồng cấp. Nói chính xác, chính các tạp chí mới là thứ được phản biện, không phải cơ sở dữ liệu: một cơ sở dữ liệu tập hợp bài báo của các tạp chí đó, thường cùng với những tài liệu khác như tin tức, bài xã luận hoặc bản tiền ấn phẩm, vốn chưa qua phản biện.
Vì sao phản biện đồng cấp quan trọng?
Phản biện đồng cấp (peer review) nghĩa là các chuyên gia trong lĩnh vực đã kiểm tra phương pháp và kết luận của một bài báo trước khi xuất bản. Đó không phải là bảo đảm về tính đúng đắn, nhưng nó loại bỏ được nhiều công trình yếu, và đó là lý do các bài tập và bài tổng quan thường yêu cầu nguồn đã qua phản biện đồng cấp.
Các cơ sở dữ liệu chủ yếu gồm nghiên cứu đã qua phản biện đồng cấp
- Scopus và Web of Science: đa ngành, với các tạp chí được chọn theo những tiêu chí công khai.
- APA PsycInfo: tâm lý học và khoa học hành vi.
- PubMed (MEDLINE): y học và khoa học sự sống.
- ERIC (giáo dục) và IEEE Xplore (kỹ thuật).
Google Học thuật hay PubMed có qua phản biện đồng cấp không?
- Google Học thuật (Google Scholar): không. Công cụ này có các bài báo đã qua phản biện đồng cấp nhưng cũng có luận văn, bản tiền ấn phẩm, sách và báo cáo, mà không có bộ lọc để phân biệt chúng.
- PubMed: phần lớn là bài báo tạp chí đã qua phản biện đồng cấp, nhưng cũng liệt kê bài xã luận, thư gửi tòa soạn, tin tức và một số bản tiền ấn phẩm. Hãy kiểm tra loại ấn phẩm của từng mục.
Cách kiểm tra một bài báo đã qua phản biện đồng cấp hay chưa
- Dùng bộ lọc “peer reviewed” hoặc “scholarly journals” của cơ sở dữ liệu, bộ lọc này hoạt động ở cấp tạp chí.
- Đọc hướng dẫn dành cho tác giả của tạp chí: một tạp chí có phản biện đồng cấp sẽ mô tả quy trình phản biện của mình.
- Kiểm tra loại bài: bài báo nghiên cứu và bài tổng quan thường qua phản biện; bài xã luận và thư gửi tòa soạn thường không.
- Tìm ngày nhận bài, ngày nhận bản chỉnh sửa và ngày chấp nhận trên bài báo, một dấu hiệu phổ biến của việc đã qua phản biện.
Thực hành tốt
- Kết hợp một cơ sở dữ liệu chuyên ngành với một cơ sở dữ liệu đa ngành, như mô tả ở mục cơ sở dữ liệu học thuật.
- Hãy nhớ rằng bản tiền ấn phẩm và tóm tắt hội nghị có thể xuất hiện trong cùng kết quả tìm kiếm; ghi rõ loại tài liệu nếu bạn trích dẫn chúng.
Trường hợp sử dụng: Tìm nguồn cho mọi nhận định ngay khi viết