İçeriğe geç

Yazma tıkanıklığı nedir?

Yazma tıkanıklığının ne olduğunu ve neden ortaya çıktığını öğrenin; yaratıcılığı ve motivasyonu geri kazanmanın pratik tekniklerini keşfedin.

Paylaşım

Yazma tıkanıklığı nedir?

Yazma tıkanıklığı, istemenize ve yazacak bir şeyiniz olmasına rağmen yazmaya başlayamamak ya da devam edememektir. Bir öğleden sonra da sürebilir, aylarca da. Terim 1940'larda psikanalist Edmund Bergler tarafından yaygınlaştırılmıştır, ancak deneyimin kendisi çok daha eskidir ve neredeyse her yazar onu tanır: Stephen King bile On Writing adlı kitabında The Stand romanını yazarken haftalarca takılıp kaldığını anlatır.

Yaygın nedenler

  • Mükemmeliyetçilik: ilk taslağın son hâl olmasını beklemek.
  • Belirsiz bir görev: neyi savunduğunuzu ya da sırada ne olduğunu bilmemek.
  • Fazla büyük bir adım: “ilk paragrafı yaz” yerine “literatür taramasını yaz”.
  • Yargılanma korkusu: not verenin ya da hakemin omzunuzun üzerinden okuduğunu hayal etmek.
  • Yorgunluk ve dikkat dağınıklığı: enerji ya da korunan zaman olmaması.
  • Eksik malzeme: bazen tıkanıklık aslında bir araştırma boşluğudur: yazabilmek için önce daha fazla okumanız gerekir.

Yazma tıkanıklığı için ne yapılabilir?

  • Beklentiyi düşürün: bilerek kötü bir ilk taslak yazın; yalnızca var olan bir metni düzeltebilirsiniz.
  • Serbest yazma yapın: “söylemeye çalıştığım şey şu...” cümlesiyle başlayarak on dakika durmadan yazın.
  • Hedefi küçültün: tek bir paragraf ya da 15 dakika (bkz. yazma hedefleri).
  • Başka bir yerden başlayın: girişi atlayın ve en iyi bildiğiniz bölümü yazın.
  • Sesli anlatın: ne demek istediğinizi bir arkadaşınıza ya da bir ses kayıt cihazına yüksek sesle açıklayın, sonra söylediklerinizi yazıya geçirin.
  • Plana geri dönün: bir sonraki bölümü yazamıyorsanız ana hattın düzeltilmesi ya da yeni fikirler üretmeniz gerekebilir.
  • Yeri ya da zamanı değiştirin: bir kütüphane, başka bir oda ya da sabahın erken saatleri.

Önleme: az ama sık

Robert Boice'un akademik yazarlar üzerine yaptığı araştırma, kısa ve düzenli günlük oturumlarla yazan kişilerin, ilham bekleyip uzun ve yoğun seanslarla yazanlardan çok daha fazla ürün verdiğini ve daha az tıkanıklık yaşadığını bildirdiğini ortaya koymuştur. Tutarlı bir yazma programı, akılcı bir zaman yönetimiyle desteklendiğinde en güvenilir çaredir.

Akademik yazımda yazma tıkanıklığı

Yüksek lisans ve doktora tezleri, uzun ve sonuçları önemli oldukları için tıkanıklığa özellikle açıktır. Projeyi bölümlere, bölümleri alt bölümlere ayırın, danışmanınızla küçük teslim tarihleri belirleyin ve her gün ne yazdığınızın kaydını tutun: ilerlemeyi görmek yardımcı olur.

Son ipuçları

Yazma tıkanıklığı normaldir; yazamadığınızın bir işareti değildir. Uzun sürerse ve beraberinde çökkün bir ruh hâli ya da kaygı getirirse üniversitenizin psikolojik danışmanlık ya da akademik destek birimiyle konuşun.

Kullanım alanı: Deneme yazımında yapay zekâ: argüman sizin kalır

Bir sonraki makaleniz, gerçek atıflarla.

Makalenizi anlatın, bir dakikada ana hattınızı alın. Ücretsiz plan için kart gerekmez.