Dizin nedir?
Akademik araştırmada dizin, bir veritabanının her yayın hakkında tuttuğu yapılandırılmış kayıttır: yazarlar, başlık, dergi, yıl ve en yararlısı, dizinleyicilerin atadığı konu terimleri. Bir veritabanının makaleleri yalnızca başlıklarındaki sözcüklere göre değil, konuya göre de bulabilmesini sağlayan şey, dizinde arama yapılmasıdır.
Dizinlemenin amacı
- Benzer makalelerin birlikte bulunabilmesi için her yayını tutarlı biçimde tanımlamak.
- Tek seferde tek bir alanda arama yapmanıza olanak tanımak: yazar, dergi, konu.
- Yayın türü, dil ve yıl gibi filtrelere altyapı sağlamak.
Dizinleme türleri
- Konu dizinlemesi: PubMed'deki MeSH, ERIC Thesaurus veya Library of Congress Subject Headings gibi kontrollü bir sözcük dağarcığından terimler atar.
- Yazar ve kaynak dizinlemesi: adları, kurum bağlantılarını ve dergileri standart bir biçimde kaydeder.
- Anahtar sözcük dizinlemesi: yazarın kendi anahtar sözcükleri ya da metinden otomatik olarak çıkarılan terimler.
- Atıf dizinlemesi: her makalenin kaynaklarını kaydeder; böylece kimin kime atıf yaptığını görebilirsiniz (bkz. atıf dizini).
Konu terimleri neden önemlidir?
Yazarlar aynı fikri farklı sözcüklerle anlatır: “gençler”, “ergenler”, “genç insanlar”. Bir konu başlığı bunların hepsini bir araya toplar; böylece bu başlık üzerinden yapılan tek bir arama, bir anahtar sözcük aramasının kaçıracağı makaleleri bulur. İlgili bir kaydı açın, konu terimlerini not edin ve bunlarla arama yapın.
Bir veritabanında “taranan” dergi
Bir dergi “Scopus'ta taranıyor” ya da başka bir veritabanında dizinlendiğini söylediğinde, bu, o veritabanının dergiyi kapsadığı ve makalelerini listelediği anlamına gelir. Scopus veya Web of Science gibi büyük veritabanlarında dizinlenmek, çoğu zaman bir derginin temel kalite ölçütlerini karşıladığının işareti olarak kabul edilir.
Son ipuçları
Aynı aramada konu terimlerini ve anahtar sözcükleri birlikte kullanın: konu terimi başka ifadeler kullanan makaleleri yakalar, anahtar sözcük ise henüz dizinlenmemiş yeni makaleleri.
Kullanım alanı: Yazarken her iddia için kaynak bulun