Tam metin erişimi nedir?
Tam metin erişimi, bir makalenin, kitabın ya da raporun yalnızca başlığını ve özetini değil, tam sürümünü okuyabilmek ya da indirebilmektir. Pek çok veritabanında arama yapmak ücretsizdir; ancak siz ya da kütüphaneniz tam metne erişim hakkına sahip değilseniz yalnızca özetler gösterilir.
Erişim türleri
- Açık erişim: herkesin okuması ücretsizdir; genellikle paylaşıma izin veren bir lisansla.
- Abonelik erişimi: bir kütüphane ya da kişisel abonelik üzerinden; çoğu zaman üniversite hesabınızla giriş yaparak.
- Hibrit dergiler: bazı makaleleri tek tek açık erişimli yayımlayan abonelikli dergiler; bu genellikle yazarlar bir ücret ödediğinde olur.
- Makale başına ödeme: tek bir makaleyi satın almak; öğrenciler için nadiren gereklidir.
Giriş ya da ödeme gerektiren her şey ücretli erişimli içeriktir.
PubMed ve PubMed Central (PMC)
PubMed, yaşam bilimlerindeki atıf bilgileri ve özetlerden oluşan bir arama veritabanıdır; mümkün olduğunda tam metne bağlantı verir. PubMed Central (PMC) ise tam metin makalelerden oluşan ayrı ve ücretsiz bir arşivdir. PubMed'de “Free full text” filtresi, abonelik olmadan okuyabileceğiniz makaleleri gösterir.
Tam metne yasal olarak nasıl erişilir?
- Üniversite kütüphaneniz üzerinden, ya kütüphanenin web sitesinden ya da yayıncının sayfasındaki kurumsal girişle oturum açın.
- Ücretli erişimli makalelerin yasal ve ücretsiz kopyalarını bulan Unpaywall gibi bir tarayıcı uzantısı kullanın.
- Yazarın kabul edilmiş makale metnini bir kurumsal arşivde ya da bir ön baskı sunucusunda arayın.
- Kütüphanenizden kütüphaneler arası ödünç ya da belge sağlama hizmeti isteyin.
- Sorumlu yazara e-posta gönderin; çoğu, kendi makalesinin bir kopyasını göndermekten memnuniyet duyar.
Tam metin erişimi neden önemlidir?
Özet size bir çalışmanın neyi iddia ettiğini söyler, o iddiaya nasıl ulaştığını değil. Yöntemleri kontrol etmek, doğru alıntı yapmak ve esere sorumlu biçimde atıf yapmak için tam metne ihtiyacınız vardır.
Kullanım alanı: Yazarken her iddia için kaynak bulun